Muzeum w Koszalinie Koszalin

Muzeum w Koszalinie to miejska instytucja kultury, która gromadzi zbiory z zakresu archeologii, etnografii, sztuki i historii Pomorza. Siedziba mieści się w odrestaurowanym zespole pałacowo-młyńskim przy ulicy Młyńskiej, tuż obok Parku Książąt Pomorskich. To miejsce, gdzie można zobaczyć zarówno prehistoryczne zabytki sprzed tysięcy lat, jak i przedwojenne meble w stylowych wnętrzach czy pamiątki z życia powojennych osadników.

Historia muzeum od czasów niemieckich do dziś

Początki muzealnictwa w Koszalinie sięgają 1912 roku, kiedy niemieckie Towarzystwo Krajoznawcze otworzyło pierwszą wystawę w ratuszu staromiejskim. Dwa lata później Heimatmuseum przeniesiono do Domu Miejskiego, a w 1929 roku do budynku przy obecnej ulicy Piłsudskiego. Po wojnie, w 1945 roku, muzeum zlikwidowano.

Obecne Muzeum w Koszalinie powstało 15 czerwca 1947 roku, przejmując część zbiorów po niemieckiej placówce. Początkowo zarządzało nim miasto, potem instytucja została upaństwowiona, a od 1999 roku ponownie podlega samorządowi miejskiemu. Dziś muzeum jest wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów i liczy ponad 45 tysięcy obiektów w swoich zbiorach.

Zespół pałacowo-młyński jako siedziba muzeum

Budynek główny to dawny młyn wraz z przylegającą kamienicą w stylu klasycystycznym, wzniesioną pod koniec XIX wieku przez właściciela młyna Carla Gellerta. W 1913 roku dobudowano do budynku spektakularną wieżę z klatką schodową, która miała nadać całości charakter miejskiej rezydencji.

Dziś kompleks obejmuje także nowe części oraz skansen – chatę rybacką przeniesioną z pobliskiej wsi Dąbki. Lokalizacja tuż przy parku i fragmentach średniowiecznych murów miejskich sprawia, że sama okolica zachęca do spaceru po zwiedzaniu.

Zbiory archeologiczne muzeum to największa kolekcja – zawiera eksponaty dokumentujące 12 tysięcy lat osadnictwa na Pomorzu, od czasów, gdy lodowiec ostatecznie ustąpił z tego terenu.

Wystawy stałe – co można zobaczyć

Muzeum oferuje siedem lub osiem wystaw stałych, w zależności od źródła – co świadczy o tym, że oferta się zmienia i rozwija. Każda z ekspozycji to osobna historia.

Pradzieje Pomorza to wystawa archeologiczna pokazująca życie społeczności zamieszkujących ten region od epoki kamienia po średniowiecze. Można tu zobaczyć zaaranżowany wykop archeologiczny, który prezentuje zabytki w takim stanie, w jakim znajdują je archeolodzy podczas prac wykopaliskowych. Wśród eksponatów znajduje się mezolityczna motyka z ornamentem, zestaw kamiennych siekier wykonanych z niezwykłą precyzją oraz urna twarzowa sprzed 3000 lat – rodzaj portretu trumiennego w zaskakująco abstrakcyjnym stylu.

Sztuka dawna i rzemiosło od baroku do secesji mieści się w kamienicy Gellerta. To wystawa wnętrz stylowych z epok: baroku, empire, biedermeieru, stylów historycznych i secesji. Nie jest to dokładna rekonstrukcja dawnych aranżacji, raczej sugestywna atmosfera minionych czasów.

W pierwszym pokoju stworzono wnętrze wczesnobarokowe z XVII wieku z typowymi dla Pomorza meblami – dwiema szafami (jedna z 1697 roku) oraz kredensem bogatym w snycerkę i intarsję. Na ścianach wisi malarstwo portretowe, w tym najstarszy portret Katarzyny Kalkstein, żony sędziego malborskiego. Oprócz portretów można zobaczyć obrazy w stylu holenderskim przedstawiające sceny rodzajowe i martwe natury, a także malarstwo marynistyczne.

Pomorska codzienność połowy XX wieku to wystawa, która przenosi w czasy tuż po wojnie, gdy na Pomorze przybywali osadnicy z Polski centralnej, Kresów Wschodnich i reemigranci z Europy Zachodniej. Większość przywiozła ze sobą niewielki dobytek, a eksponaty pokazują zwykłe przedmioty codziennego użytku, które wspierały ich w budowaniu nowego życia. To nie tylko lekcja historii, ale także nostalgiczna podróż do czasów, które dla wielu osób są jeszcze żywą pamięcią.

Monety i medale ze zbiorów własnych – wystawa numizmatyczna ukazuje dzieje mennictwa od starożytności po współczesność. Można tu zobaczyć skarb denarów rzymskich z I i II wieku n.e., zbiór srebrnych monet kolekcjonerskich NBP oraz serię medali królewskich emitowaną w latach 1980-2005 przez koszaliński oddział Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego.

Historia Koszalina i Pomorza prezentuje rozwój miasta, zmiany jego wyglądu, działalność samorządu i osiągnięcia kulturalne od powstania do dziś.

Ekspozycje etnograficzne i sztuka współczesna

Muzeum prowadzi trzy ekspozycje etnograficzne, w tym dwie w zabytkowym budynku gospodarczym zagrody rybackiej. Kuźnia pomorska pokazuje narzędzia kowalskie – kowadła, młoty, kleszcze oraz mniej znane: przecinaki, gładziki, przebijaki czy cyrkle kowalskie. Wszystkie eksponaty, mimo znacznego zużycia, pozostają w pełni sprawne.

Chata rybacka i Warsztat szewski uzupełniają obraz życia codziennego na pomorskiej wsi. To małe, ale autentyczne przestrzenie, które dzieci zazwyczaj oglądają z ciekawością.

Wystawa sztuki współczesnej prezentuje wybrane prace z plenerów odbywających się w podkoszalińskich Osiekach w latach 1963-1981. W kolekcji znajdują się dzieła wybitnych polskich artystów: Henryka Stażewskiego, Tadeusza Kantora, Józefa Robakowskiego, Edwarda Krasińskiego, Henryka Morela, Mariana Bogusza, Natalii LL czy Jerzego Fedorowicza.

Od 1971 roku muzeum wydaje periodyk „Koszalińskie Zeszyty Muzealne”, a także informatory, katalogi wystaw i publikacje naukowe. Biblioteka muzealna działa od 1970 roku.

Dla kogo jest to muzeum

Muzeum w Koszalinie to miejsce uniwersalne. Rodziny z dziećmi znajdą tu ciekawe ekspozycje – zwłaszcza archeologiczną z zaaranżowanym wykopem i etnograficzne chaty, które można obejrzeć z bliska. Dzieci lubią konkretne przedmioty i autentyczne narzędzia, więc kuźnia czy chata rybacka często robią na nich większe wrażenie niż klasyczne wystawy.

Miłośnicy historii docenią zbiory archeologiczne dokumentujące tysiące lat osadnictwa oraz ekspozycję o powojennym życiu na Pomorzu. Osoby zainteresowane sztuką znajdą zarówno dawne wnętrza stylowe z meblami i malarstwem portretowym, jak i kolekcję polskiej sztuki współczesnej.

Nie jest to muzeum, które wymaga całego dnia – raczej 1,5-2 godziny spokojnego zwiedzania. Ale jeśli ktoś lubi zagłębiać się w szczegóły, może spędzić tu znacznie więcej czasu.

Zajęcia edukacyjne i wydarzenia cykliczne

Muzeum prowadzi aktywną działalność edukacyjną – organizuje lekcje muzealne, zajęcia plastyczne i wykłady. Dla mieszkańców i turystów przygotowuje imprezy cykliczne, takie jak Noc Muzeów czy Jarmarki Jamneńskie.

Oprócz wystaw stałych można tu zobaczyć liczne ekspozycje czasowe, które zmieniają się regularnie. Warto przed wizytą sprawdzić na stronie muzeum, co aktualnie jest dostępne.

Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia:
Od 1 września do 30 czerwca: 10:00-16:00
Od 1 lipca do 31 sierpnia: 10:00-18:00
Muzeum jest nieczynne w poniedziałki.
W niedziele wstęp na wystawy stałe jest bezpłatny.

Lokalizacja i dojazd:
Muzeum mieści się przy ul. Młyńskiej 37-39 w Koszalinie, tuż obok Parku Książąt Pomorskich i fragmentów miejskich murów obronnych. Główne wejście znajduje się na skrzyżowaniu ulic Młyńskiej i Podgrodzie.

W pobliżu dostępne są dwa bezpłatne parkingi:
– P1 na ulicy Grunwaldzkiej (około 250 metrów od muzeum)
– P2 na skrzyżowaniu ulic Dąbrowskiego i Podgrodzie (z dwoma miejscami dla osób z niepełnosprawnościami)

Kontakt:
Telefon: (94) 343-20-11
E-mail: [email protected]
Strona internetowa: www.muzeumwkoszalinie.pl

Muzeum prowadzi również oddział – Zagrodę w Jamnie przy ul. Jamneńskiej 24, gdzie można zobaczyć kolejne ekspozycje etnograficzne w autentycznym otoczeniu wiejskim.